Pytania i odpowiedzi

Osoba z nagłym zatrzymaniem krążenia (NZK) często nagle upada lub osuwa się na ziemię. Na początku mogą pojawić się krótkie ruchy przypominające drgawki. Gdy ustaną, sprawdź, czy osoba reaguje.

Jeśli osoba nie reaguje na głos ani delikatne potrząśnięcie za ramiona, podejrzewaj nagłe zatrzymanie krążenia. Zadzwoń pod 999 (lub 112), włącz tryb głośnomówiący i sprawdź, czy poszkodowany oddycha prawidłowo. Jeśli nie oddycha prawidłowo albo masz wątpliwości, rozpocznij uciskanie klatki piersiowej. Dyspozytor pomoże Ci ocenić oddech i powie, co robić.

Nie. Zatrzymanie krążenia może wystąpić u osób bez wcześniej rozpoznanej choroby serca, również u młodych ludzi i dzieci. Ryzyko rośnie jednak z wiekiem i jest większe u osób z chorobami układu krążenia.

Do zatrzymania krążenia mogą prowadzić m.in. zawał, groźne zaburzenia rytmu serca, zatrucia oraz niedotlenienie, np. wskutek zadławienia lub tonięcia.

Nie musisz znać przyczyny zatrzymania krążenia, aby zacząć pomagać. Jeśli osoba nie reaguje i nie oddycha prawidłowo, podejrzewaj NZK i działaj.

Prawidłowy oddech jest regularny i swobodny. Jeśli poszkodowany nie reaguje, odchyl jego głowę do tyłu i unieś jego podbródek. Przez nie więcej niż 10 sekund obserwuj ruchy klatki piersiowej, słuchaj oddechu i sprawdzaj, czy czujesz wydychane powietrze na policzku. U prawidłowo oddychającej osoby dorosłej zwykle zaobserwujesz 2–3 oddechy w ciągu 10 sekund.

Pojedyncze westchnięcia, charczenie, łapanie powietrza oraz bardzo wolny lub nieregularny oddech nie są prawidłowe. Jeśli osoba nie reaguje, a jej oddech jest nieprawidłowy lub budzi Twoje wątpliwości, rozpocznij uciskanie klatki piersiowej.

U osoby nieprzytomnej rozluźnione tkanki, w tym język, mogą blokować przepływ powietrza do płuc. Odchylenie głowy i uniesienie podbródka pomaga otworzyć drogę dla powietrza – nazywamy to udrożnieniem dróg oddechowych.

Jeśli poszkodowany nie reaguje, połóż jedną dłoń na jego czole, a opuszki palców drugiej pod podbródkiem. Delikatnie odchyl głowę do tyłu i unieś podbródek. Następnie sprawdź, czy oddycha prawidłowo.

Jeśli widzisz w ustach przedmiot lub resztki jedzenia, które możesz łatwo usunąć, ostrożnie je wyjmij. Nie wkładaj palców do ust na ślepo.

Jeśli osoba nie reaguje, a Ty masz wątpliwości co do jej oddechu, rozpocznij uciskanie klatki piersiowej. Zadzwoń pod 999 (lub 112), jeśli jeszcze tego nie zrobiłeś, i włącz tryb głośnomówiący.

Opisz, co widzisz i słyszysz. Dyspozytor pomoże Ci ocenić oddech i poprowadzi Cię krok po kroku.

Zobacz, jak sprawdzić oddech.

Jeśli osoba nie reaguje, ale oddycha regularnie i swobodnie, zadzwoń pod 999 (lub 112) i wykonuj polecenia dyspozytora.

Jeśli nie podejrzewasz urazu, ułóż poszkodowanego na boku, w pozycji bezpiecznej. Nie zostawiaj go samego i stale kontroluj oddech.

Jeśli podejrzewasz uraz, pozostaw poszkodowanego w pozycji, w której go zastałeś, o ile miejsce jest bezpieczne, a poszkodowany może swobodnie oddychać.

Jeśli oddech stanie się nieprawidłowy albo będziesz mieć wątpliwości, ułóż poszkodowanego na plecach i rozpocznij uciskanie klatki piersiowej. Osoby, która nie oddycha prawidłowo, nie układaj w pozycji bezpiecznej.

Pozycję bezpieczną stosuj u osoby, która nie reaguje, ale oddycha prawidłowo.

Uklęknij obok poszkodowanego leżącego na plecach i wyprostuj jego nogi. Następnie wykonaj czynności pokazane na ilustracjach.

Jeśli poszkodowany ucierpiał np. w wypadku drogowym lub spadł z wysokości, nie obracaj go na bok bez potrzeby. Jeśli jednak wymiotuje lub w jego ustach gromadzi się krew, obróć go na bok, aby płyny mogły wypłynąć.

Pozostań przy poszkodowanym i stale kontroluj oddech. Jeśli nie reaguje, a jego oddech stanie się nieprawidłowy lub budzi Twoje wątpliwości, ułóż go na plecach i rozpocznij uciskanie klatki piersiowej.

W przypadku podejrzenia nagłego zatrzymania krążenia w Polsce dzwoń w pierwszej kolejności pod 999. Połączenie odbierze bezpośrednio dyspozytor medyczny. Podaj dokładne miejsce zdarzenia i opisz, co się stało. Dyspozytor pomoże Ci ocenić oddech i powie, jak prowadzić resuscytację krążeniowo-oddechową.

Pod numerem 112 również uzyskasz pomoc. Numer 112 działa w całej Unii Europejskiej. Operator przyjmie zgłoszenie i przekaże je dyspozytorowi medycznemu, dlatego czas jego obsługi może być nieco dłuższy niż w przypadku bezpośredniego połączenia pod numer 999. Najważniejsze, aby nie zwlekać z wezwaniem pomocy.

Najpierw sprawdź, czy możesz bezpiecznie podejść do poszkodowanego. Zwróć uwagę na ruch uliczny, ogień, uszkodzone przewody elektryczne i inne zagrożenia, np. agresywne osoby. Jeśli miejsce nie jest bezpieczne, nie podchodź – zadzwoń pod 999 (lub 112) i opisz sytuację.

Jeśli masz pod ręką rękawiczki ochronne, np. w apteczce samochodowej, załóż je, ale nie trać czasu na ich szukanie. Ryzyko zakażenia podczas uciskania klatki piersiowej jest małe. Jeśli z powodu krwi lub wymiocin w okolicy ust nie chcesz wykonywać oddechów ratowniczych, nie rezygnuj z pomocy – prowadź same uciśnięcia klatki piersiowej.

Nie zawsze – uciskanie można rozpocząć przez ubranie. Odsuń lub zdejmij odzież, jeśli utrudnia znalezienie środka klatki piersiowej albo skuteczne uciskanie.

Klatkę piersiową trzeba odsłonić przed przyklejeniem elektrod AED. Umieść elektrody bezpośrednio na skórze, zgodnie z rysunkami. Biustonosz może pozostać na miejscu, jeśli nie utrudnia ich przyklejenia. W przeciwnym razie odsuń go, rozepnij lub w razie potrzeby przetnij.

Sprawdź, jak przygotować skórę do przyklejenia elektrod AED.

Rozepnij lub odsuń grubą kurtkę, jeśli utrudnia ułożenie dłoni albo uciskanie klatki piersiowej. Nie trać czasu na całkowite rozbieranie poszkodowanego.

Przed użyciem AED odsłoń klatkę piersiową. Sprawdź, jak przygotować skórę do przyklejenia elektrod automatyczny defibrylator zewnętrzny (AED).

Jeśli nie potrafisz lub nie chcesz wykonywać oddechów ratowniczych, czyli wdmuchiwać powietrza do ust poszkodowanego, uciskaj klatkę piersiową bez przerw na oddechy. W pierwszych minutach po nagłym zatrzymaniu krążenia we krwi i płucach pozostaje jeszcze tlen, dlatego same uciśnięcia również mogą uratować życie.

Jeśli potrafisz i chcesz, wykonuj na przemian 30 uciśnięć i 2 oddechy. Każdy oddech powinien trwać około sekundy i spowodować widoczne uniesienie klatki piersiowej.

U dzieci oraz osób, u których doszło do zatrzymania krążenia w wyniku tonięcia, oddechy są szczególnie ważne. Jeśli możesz je wykonać, zacznij od 5 oddechów, a następnie wykonuj na przemian 30 uciśnięć i 2 oddechy.

Sprawdź, jak prawidłowo wykonać oddechy ratownicze.

U dorosłego i dziecka powyżej 1. roku życia odchyl głowę poszkodowanego do tyłu, unieś podbródek i zaciśnij nos. Szczelnie obejmij swoimi ustami jego usta. Wdmuchuj powietrze przez około sekundę, tylko do momentu, gdy klatka piersiowa zacznie się unosić. Odsuń usta, utrzymując odchylenie głowy i uniesienie podbródka, i pozwól klatce piersiowej opaść przed kolejnym oddechem.

U niemowlęcia poniżej 1. roku życia odchyl głowę tylko nieznacznie, unieś podbródek i obejmij swoimi ustami jednocześnie jego usta i nos.

Jeśli masz pod ręką maskę do oddechów ratowniczych i umiesz jej używać, możesz z niej skorzystać.

Podczas RKO wykonuj na przemian 30 uciśnięć i 2 oddechy. Przerwa na dwa oddechy nie powinna przekraczać 10 sekund. Nawet jeśli oddechów nie uda się wykonać skutecznie, wróć do uciskania klatki piersiowej.

Ułóż nasadę jednej dłoni na środku klatki piersiowej, połóż na niej drugą dłoń i spleć palce. Trzymaj ręce wyprostowane, a barki ustaw pionowo nad dłońmi.

Uciskaj klatkę piersiową na głębokość około 5–6 cm, w tempie 100–120 razy na minutę. W utrzymaniu właściwego tempa może pomóc rytm piosenki „Stayin’ Alive” zespołu Bee Gees.

Po każdym uciśnięciu całkowicie zwolnij nacisk i pozwól klatce piersiowej wrócić do wyjściowego położenia, ale nie odrywaj od niej dłoni.

Kontynuuj RKO, aż ratownicy przejmą resuscytację lub polecą Ci przerwać. Możesz też przerwać, jeśli całkowicie opadniesz z sił.

U dziecka powyżej 1. roku życia uciskaj dolną połowę mostka nasadą jednej dłoni lub dwiema rękami – zależnie od wielkości dziecka i tego, jak skutecznie możesz uciskać.

U niemowlęcia poniżej 1. roku życia obejmij klatkę piersiową obiema dłońmi, podtrzymując plecy palcami. Uciskaj dolną połowę mostka dwoma kciukami.

Uciskaj na głębokość co najmniej jednej trzeciej grubości klatki piersiowej. U nastolatków stosuj głębokość 5–6 cm.

Tak jak u dorosłych, uciskaj 100–120 razy na minutę, po każdym uciśnięciu całkowicie zwalniaj nacisk i ograniczaj przerwy. Wykonuj polecenia dyspozytora.

U dzieci oddechy ratownicze są szczególnie ważne. Sprawdź, jak je wykonać.

Zmieniajcie się mniej więcej co 2 minuty lub wcześniej, jeśli osoba uciskająca się zmęczy. Przygotujcie zmianę tak, aby przerwa w uciskaniu była jak najkrótsza.

Możecie wykorzystać przerwę na analizę rytmu przez AED do zmiany osoby uciskającej. Nie dotykajcie wtedy poszkodowanego.

Co zrobić, jeśli nie ma Cię kto zmienić?

Powiedz dyspozytorowi, że opadasz z sił. Jeśli w pobliżu są inni ludzie, wskaż konkretną osobę i poproś ją o zmianę, np.: „Pan w niebieskiej kurtce, proszę przejąć uciskanie”.

Jeśli wykonujesz oddechy ratownicze, ale nie masz już siły ich kontynuować, zrezygnuj z nich i prowadź same uciśnięcia klatki piersiowej.

Trzymaj ręce wyprostowane i ustaw barki nad klatką piersiową poszkodowanego – dzięki temu wykorzystasz ciężar swojego ciała. Kontynuuj tak długo, jak jesteś w stanie. Jeśli mimo wszystko całkowicie opadniesz z sił albo dalsze udzielanie pomocy stanie się niebezpieczne, możesz przerwać RKO.

Nie opóźniaj uciskania, aby przenieść poszkodowanego np. z łóżka na podłogę. Chociaż RKO jest najskuteczniejsze na twardym podłożu, przenoszenie zajmuje czas i może spowodować uraz.

Zacznij uciskać tam, gdzie leży poszkodowany. Na miękkim materacu może być konieczne naciskanie z większą siłą. U osoby dorosłej staraj się, aby klatka piersiowa obniżała się o około 5–6 cm.

Przenieś poszkodowanego tylko wtedy, gdy wymaga tego bezpieczeństwo albo jego pozycja uniemożliwia skuteczne uciskanie – np. gdy jest w samochodzie, nie reaguje i nie oddycha prawidłowo. Jeśli nie możesz go bezpiecznie wydostać, powiedz o tym dyspozytorowi i wykonuj jego polecenia.

Automatyczny defibrylator zewnętrzny (AED) analizuje rytm serca i w razie potrzeby dostarcza impuls elektryczny, który może przywrócić prawidłową pracę serca. Skrót AED pochodzi od angielskiej nazwy automated external defibrillator.

Użyj AED, gdy osoba nie reaguje i nie oddycha prawidłowo. Gdy tylko urządzenie znajdzie się przy poszkodowanym, włącz je i wykonuj jego polecenia.

Jeśli pomagacie we dwójkę, jedna osoba uciska klatkę piersiową, a druga w tym czasie przygotowuje AED i przykleja elektrody.

Podczas nagłego zatrzymania krążenia serce może drżeć chaotycznie lub bić tak szybko, że nie pompuje skutecznie krwi. Te zaburzenia to odpowiednio migotanie komór i częstoskurcz komorowy bez tętna.

AED analizuje rytm serca i sprawdza, czy potrzebne jest wyładowanie elektryczne. Wyładowanie, czyli defibrylacja, może przerwać te zaburzenia i umożliwić sercu ponowne pompowanie krwi.

Sprawdź, kiedy użyć AED.

Tak, AED może użyć również osoba bez wykształcenia medycznego i przeszkolenia. Włącz urządzenie, wykonuj jego polecenia głosowe i kieruj się wskazówkami przedstawionymi na ilustracjach.

Szkolenie pomaga nabrać pewności, ale jego brak nie powinien powstrzymywać Cię przed użyciem AED. Sprawdź, kiedy użyć AED.

Elektrody przyklej do odsłoniętej skóry, zgodnie z rysunkami na elektrodach: jedną poniżej prawego obojczyka, po prawej stronie mostka, a drugą z boku klatki piersiowej, poniżej lewej pachy. U kobiet w miarę możliwości unikaj przyklejania elektrod na piersi.

Jeśli poszkodowany to dziecko ważące mniej niż 25 kg (do około 8. roku życia), sprawdź, jak przykleić elektrody AED u dzieci.

U dziecka ważącego mniej niż 25 kg (do około 8. roku życia), jeśli używasz elektrod dla dorosłych, przyklej jedną z przodu klatki piersiowej, tuż po lewej stronie mostka dziecka, a drugą na plecach — tak, aby jej środek znalazł się między łopatkami. Jeśli używasz elektrod dla dzieci, postępuj zgodnie z umieszczonymi na nich rysunkami.

U większych dzieci (powyżej 25 kg) elektrody można przykleić tak jak u dorosłych.

Włącz AED i wykonuj jego polecenia. Jeśli pomylisz kolejność, po prostu słuchaj dalszych wskazówek urządzenia. Elektrody przyklej do odsłoniętej skóry, zgodnie z rysunkami.

Jeśli elektrodę przeznaczoną pod prawy obojczyk przykleisz pod lewą pachą, a drugą pod prawym obojczykiem, zwykle nie przeszkodzi to AED w analizie rytmu serca ani wykonaniu wyładowania. Nie dotyczy to jednak wszystkich zestawów elektrod, dlatego najlepiej od początku kierować się rysunkami.

Jeśli AED zgłasza problem, sprawdź, czy przewód elektrod jest podłączony do urządzenia oraz czy elektrody przylegają całą powierzchnią do skóry i nie stykają się ze sobą. Dociśnij je i wykonuj dalsze polecenia urządzenia. Jeżeli nie możesz rozwiązać problemu, kontynuuj uciskanie klatki piersiowej i poproś o pomoc dyspozytora.

Tak. Ciąża nie jest powodem, aby rezygnować z AED lub opóźniać jego użycie. Przyklej elektrody zgodnie z rysunkami i wykonuj polecenia urządzenia.

Jeśli wiesz, że poszkodowana jest w ciąży, powiedz o tym dyspozytorowi.

Szybka pomoc matce daje również największą szansę na uratowanie dziecka.

Tak, możesz użyć AED również u osoby z takim urządzeniem. Rozrusznik lub ICD może być widoczny jako wybrzuszenie pod skórą, zwykle poniżej obojczyka.

Nie przyklejaj elektrody bezpośrednio nad wszczepionym urządzeniem. Jeśli to możliwe, zachowaj odstęp ponad 8 cm, ale nie trać czasu na dokładne odmierzanie odległości.

Tak, AED można użyć również u niemowlęcia lub dziecka. U dziecka ważącego mniej niż 25 kg, czyli zwykle w wieku do około 8 lat, włącz tryb pediatryczny, jeśli jest dostępny. W zależności od modelu uruchamia się go za pomocą suwaka, przycisku lub specjalnego klucza. Niektóre urządzenia mają osobne elektrody dla dzieci.

Jeśli AED nie ma trybu pediatrycznego ani elektrod dla dzieci, użyj zestawu dla dorosłych – nie opóźniaj pomocy. U dzieci ważących ponad 25 kg i nastolatków stosuj tryb dla dorosłych.

Sprawdź, jak przykleić elektrody AED u dzieci.

Tak, sam deszcz, śnieg lub mokre podłoże nie wykluczają użycia AED. Jeśli poszkodowany znajduje się w wodzie, najpierw wydostań go z niej, dbając o własne bezpieczeństwo. Jeśli leży w kałuży, przesuń go poza nią, o ile możesz zrobić to szybko i bezpiecznie.

Osusz klatkę piersiową w miejscach przyklejenia elektrod, np. ręcznikiem lub ubraniem. Podczas analizy rytmu serca i wyładowania nikt nie może dotykać poszkodowanego.

Odsłoń i osusz miejsca przyklejenia elektrod. Biustonosz może pozostać na miejscu, jeśli nie przeszkadza. Jeżeli zasłania miejsce przyklejenia elektrody, odsuń go, rozepnij lub w razie potrzeby przetnij. Biżuterię odsuń, jeśli znajduje się w miejscu przyklejenia elektrody lub jej dotyka.

Owłosienie usuń tylko wtedy, gdy uniemożliwia dobre przyleganie elektrody i masz pod ręką maszynkę, np. w zestawie AED.

Jeśli elektrody nie przylegają całą powierzchnią do skóry, AED może zgłosić problem i polecić ich sprawdzenie. Dociśnij elektrody i sprawdź, czy wilgoć, ubranie lub gęste owłosienie nie utrudniają ich przylegania do skóry.

Nie trać czasu na zdejmowanie ubrania lub biżuterii ani usuwanie owłosienia, jeśli nie przeszkadzają w przyklejeniu elektrod.

Nie czekaj, aż poszkodowany się obudzi. Zarówno po wyładowaniu, jak i po komunikacie „wyładowanie niezalecane” natychmiast wróć do uciskania klatki piersiowej i wykonuj polecenia AED.

AED będzie ponownie analizować rytm serca po 2 minutach RKO. Przy każdej analizie oceni, czy potrzebne jest wyładowanie. Na polecenie urządzenia przerwij uciskanie i nie dotykaj poszkodowanego.

Jeśli poszkodowany zacznie wyraźnie reagować, np. mówić lub celowo się poruszać, przerwij uciskanie, sprawdź oddech i powiedz o tym dyspozytorowi.

Nie wszystkie AED obsługuje się tak samo. W urządzeniu półautomatycznym po zaleceniu wyładowania trzeba nacisnąć odpowiedni przycisk. AED automatyczne wykona wyładowanie samodzielnie, po wcześniejszym ostrzeżeniu.

Urządzenia mogą różnić się wyglądem, komunikatami i sposobem włączania. W zestawie może znajdować się również wyposażenie dodatkowe, takie jak nożyczki do rozcięcia ubrania, maszynka do usunięcia owłosienia, rękawiczki, materiał do osuszenia skóry czy maska do oddechów ratowniczych. Niektóre zestawy zawierają także elektrody dla dzieci lub klucz do uruchomienia trybu pediatrycznego.

Zawsze postępuj zgodnie z poleceniami używanego AED.

Najpierw zadzwoń pod 999 (lub 112) i rozpocznij RKO. Idź po AED tylko wtedy, gdy znajduje się tuż obok i możesz wrócić z urządzeniem do poszkodowanego w ciągu około minuty.

W pozostałych sytuacjach pozostań przy poszkodowanym i kontynuuj uciskanie. Gdy pojawi się ktoś do pomocy, poproś go o przyniesienie AED.

Jeśli poszkodowany zacznie wyraźnie reagować, np. mówić lub celowo się poruszać, przerwij uciskanie i sprawdź, czy oddycha prawidłowo. Powiedz dyspozytorowi o zmianie jego stanu.

Jeśli oddycha regularnie i swobodnie, nie wznawiaj uciskania. Jeśli nie reaguje, a jego oddech jest nieprawidłowy lub budzi Twoje wątpliwości, natychmiast wróć do uciskania.

Nie odklejaj elektrod ani nie wyłączaj AED. Pozostań przy poszkodowanym, kontroluj jego oddech i wykonuj dalsze polecenia dyspozytora.

Tak. AED nie potrzebuje internetu ani zasięgu sieci komórkowej, aby działać podczas akcji ratunkowej. Jest zasilane własną baterią, samodzielnie analizuje rytm serca i przekazuje instrukcje użytkownikowi. W zależności od modelu samo wykonuje wyładowanie (AED automatyczne) albo poleca nacisnąć przycisk wyładowania (AED półautomatyczne).

Jeśli AED zgłasza problem, wykonaj czynność wskazaną w komunikacie, np. podłącz przewód elektrod lub dociśnij elektrody do skóry. Jeśli urządzenie nie włącza się, nadal nie działa albo brakuje elektrod, kontynuuj uciskanie klatki piersiowej.

Poinformuj dyspozytora o problemie. Jeśli jest ktoś do pomocy, poproś go o przyniesienie innego AED.

Pozostaw AED włączone i nie odklejaj elektrod od skóry poszkodowanego, chyba że ratownicy polecą Ci to zrobić.

Po akcji przekaż urządzenie właścicielowi lub osobie odpowiedzialnej za miejsce, z którego je zabrano. Koniecznie powiedz, że zostało użyte – nie odkładaj go po prostu do szafki. Przed kolejnym użyciem trzeba sprawdzić urządzenie i wymienić elektrody, a w razie potrzeby także baterię.

Szukaj zielono-białych oznaczeń z napisem AED oraz symbolem serca i błyskawicy.

Urządzenia często umieszcza się w widocznych miejscach, np. w szafkach na ścianach budynków użyteczności publicznej. Można je znaleźć m.in. na stacjach metra i dworcach, w pociągach, centrach handlowych, urzędach oraz dużych zakładach pracy. Poproś konkretną osobę o znalezienie najbliższego AED.

Dyspozytor może zapytać Cię, czy w pobliżu znajduje się AED. Pomocne mogą być mapy i aplikacje, np. OpenAEDMap. Pamiętaj, że niektóre AED są dostępne tylko w godzinach otwarcia budynku, w którym się znajdują, np. sklepu lub biura.

Jeśli jesteś jedyną osobą udzielającą pomocy, sprawdź, czy możesz przerwać RKO, aby przynieść AED.

Zaproponuj zakup i udostępnienie AED urzędowi miasta lub gminy, pracodawcy, szkole albo zarządcy budynku. Możesz też zainteresować pomysłem wspólnotę mieszkaniową lub lokalną organizację. Niektóre osoby decydują się również na zakup AED do własnego domu.

Sprawdź, jak sfinansować, umieścić i zgłosić nowe AED.

Sprawdź możliwość sfinansowania AED ze środków pracodawcy lub właściciela obiektu, budżetu obywatelskiego, zbiórki, lokalnego grantu albo aktualnego programu prewencyjnego ubezpieczyciela.

Umieść urządzenie w widocznym, łatwo dostępnym miejscu, najlepiej dostępnym przez całą dobę i bez konieczności szukania klucza. Wyznacz osobę odpowiedzialną za kontrolowanie jego gotowości oraz terminową wymianę baterii i elektrod.

Zgłoś dokładną lokalizację i godziny dostępności urządzenia do publicznych map AED, np. OpenAEDMap. Zadbaj również o czytelne oznakowanie urządzenia i drogi do niego.

Umieść przy urządzeniu dobrze widoczny zielono-biały znak z napisem AED oraz symbolem serca i błyskawicy. W większym budynku lub przestrzeni publicznej zastosuj również znaki ze strzałkami prowadzącymi do urządzenia. Oznakowanie powinno być widoczne z daleka i umożliwiać szybkie odnalezienie AED.

Poinformuj osoby mieszkające, pracujące lub przebywające w okolicy, gdzie znajduje się AED. Zadbaj też, aby wiedziały, do czego służy i jak go używać – na przykład organizując krótki pokaz lub szkolenie.

Poważne obrażenia podczas uciskania klatki piersiowej są mało prawdopodobne, a opóźnienie pomocy przy zatrzymaniu krążenia jest znacznie groźniejsze. Dlatego rozpocznij uciskanie, jeśli osoba nie reaguje, a jej oddech jest nieprawidłowy lub budzi Twoje wątpliwości.

Jeśli poszkodowany zacznie wyraźnie reagować, np. mówić lub celowo się poruszać, przerwij uciskanie, sprawdź oddech i powiedz o tym dyspozytorowi.

Udzielając pomocy, zrób tyle, ile możesz w danej sytuacji – stosownie do swoich umiejętności i dostępnych środków. Prawo nie wymaga, by udzielona pomoc przyniosła oczekiwany skutek. Do udzielenia pierwszej pomocy ani użycia AED nie jest potrzebne wykształcenie medyczne.

Podczas udzielania pierwszej pomocy korzystasz z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych – zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym.

Odpowiedzialność karna może natomiast grozić za nieudzielenie pomocy osobie bezpośrednio zagrożonej utratą życia lub ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu, jeżeli można jej pomóc bez narażenia siebie lub innej osoby na takie niebezpieczeństwo.

Tak, podczas RKO mogą wystąpić obrażenia, w tym złamania żeber, a znacznie rzadziej – uszkodzenia narządów wewnętrznych.

Trzask lub podejrzenie złamania żebra nie jest powodem do przerwania RKO. Kontynuuj uciskanie, aby podtrzymać przepływ krwi do mózgu i innych narządów.

Sprawdź, jak prawidłowo uciskać klatkę piersiową osoby dorosłej.

Ryzyko porażenia prądem jest niewielkie, jeśli przestrzegasz poleceń urządzenia. Gdy AED analizuje rytm serca lub wykonuje wyładowanie, nikt nie może dotykać poszkodowanego.

Głośno zawołaj: „Odsunąć się!” i upewnij się, że nikt nie dotyka poszkodowanego.

Nie musisz samodzielnie oceniać, czy wyładowanie jest potrzebne. AED analizuje rytm serca i zaleca wyładowanie tylko wtedy, gdy wykryje rytm wymagający defibrylacji.

Jeśli AED nie zaleci wyładowania, przycisk wyładowania w urządzeniu półautomatycznym pozostanie nieaktywny. Podczas analizy nie dotykaj ani nie poruszaj poszkodowanego, ponieważ ruch może zakłócić ocenę rytmu. Zawsze postępuj zgodnie z poleceniami AED.

Prawo pozwala osobie udzielającej pierwszej pomocy uszkodzić cudze mienie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do ratowania życia lub zdrowia. Możesz więc rozciąć ubranie, w tym biustonosz, gdy trzeba szybko odsłonić klatkę piersiową lub przykleić elektrody AED. Wynika to z art. 5 ust. 2 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym.